Bir ilişkide sınır koymak neden bu kadar suçlu hissettirir?

Bir arkadaşınızın son dakika ricasını geri çevirdiğinizi, ailenize bu hafta sonu gelemeyeceğinizi söylediğinizi ya da partnerinize bir konuda rahatsız olduğunuzu ilk kez dile getirdiğinizi düşünün. Söyledikten hemen sonra içinizi kaplayan o tanıdık his: suçluluk. Sanki karşınızdakini yüzüstü bırakmış, bencil biri olmuşsunuz gibi.

Suçluluğun kökleri

Birçoğumuz çocukken sevginin ve kabulün, başkalarının ihtiyaçlarına uyum sağladığımızda geldiğini öğreniriz. Uyumlu, anlayışlı ve “sorun çıkarmayan” olmak, ilişkide güvende kalmanın bir yolu hâline gelir. Yetişkinlikte “hayır” demek, bu eski güvenliği tehdit ediyormuş gibi hissettirir; suçluluk da çoğu zaman bu tehdidin alarmıdır.

Yani hissettiğiniz suçluluk, yanlış bir şey yaptığınızın kanıtı olmayabilir. Daha çok, alışılmış bir ilişki kuralının dışına çıktığınızın işaretidir.

Sınır bir duvar değil, bir köprüdür

Sınırlar insanları uzaklaştırmak için değil, ilişkide gerçekten var olabilmek için vardır. Sürekli “evet” dediğimiz bir ilişkide, zamanla içimizde sessiz bir kırgınlık birikir. Bu kırgınlık bir gün mesafe, öfke ya da tükenmişlik olarak ortaya çıkar. Oysa dürüstçe ifade edilmiş bir sınır, karşımızdakine şunu söyler: “Seninle ilişkimde kendim olarak kalmak istiyorum.”

Küçük adımlarla başlamak

• Hemen yanıt vermek yerine “Düşünüp sana döneceğim” diyerek kendinize zaman tanımak
• Sınırınızı uzun açıklamalar ve özürler olmadan, sade bir dille ifade etmek
• Suçluluk geldiğinde onu bir hata işareti değil, değişimin doğal bir eşlikçisi olarak karşılamak
• Karşınızdakinin hayal kırıklığına uğramasına izin vermek; bu, ilişkinin bittiği anlamına gelmez

Sınır koymayı öğrenmek bir süreçtir ve çoğu zaman eski yaraların izini sürmeyi gerektirir. Terapide, “hayır” dediğinizde içinizde neler olup bittiğini birlikte anlamak; hem kendinize hem de ilişkilerinize daha dürüst bir alan açabilir.