Kaygıyla savaşmak neden bazen kaygıyı daha da artırır?

“Şu an pembe bir fili düşünmeyin.” Bu cümleyi okuduğunuz anda zihninizde büyük olasılıkla pembe bir fil belirdi. Psikolojideki en bilinen deneylerden birinin özeti budur: Bir düşünceyi zorla bastırmaya çalıştıkça, o düşünce daha sık ve daha ısrarla geri döner.

Kaygı da benzer bir yol izler. Kaygılı bir düşünce belirdiğinde onu hemen susturmak, mantıkla çürütmek ya da dikkatimizi başka yere çekmek isteriz. Kısa vadede bu bir rahatlama sağlayabilir. Ancak zihin bu çabadan şu dersi çıkarır: “Bu düşünce tehlikeli, ondan kurtulmam gerekiyor.” Böylece düşünce daha da önemli hâle gelir ve bir sonraki sefer daha büyük bir alarmla geri döner.

Savaşın bedeli

Kaygıyla mücadele çoğu zaman görünmez bir enerji ister. Sürekli kendini kontrol etmek, “ya yine olursa” diye beden duyumlarını taramak, kaygı uyandıran yerlerden ve insanlardan kaçınmak… Bu çabaların her biri anlaşılırdır; hepsi bizi korumaya çalışır. Fakat zamanla yaşam alanı daralır ve kaygı, hayatın merkezine yerleşir.

Kabullenmek teslim olmak değildir

Kabullenme, kaygıdan hoşlanmak ya da ona boyun eğmek anlamına gelmez. Daha çok, düşünceye ve bedendeki duyuma “şu an buradasın” diyebilmek, onunla tartışmadan yanında bir süre kalabilmektir. Kaygıyla savaşmayı bıraktığımızda, onun da bir dalga gibi yükselip alçaldığını fark etmeye başlarız.

• Düşünceyi bir gerçek değil, zihinden geçen bir olay olarak fark etmek
• Bedendeki gerginliği değiştirmeye çalışmadan merakla gözlemlemek
• Kaygıya rağmen sizin için değerli olan bir adımı atabilmek

Terapide bu süreci tek başınıza yürümek zorunda değilsiniz. Kaygının sizin öykünüzde neyi temsil ettiğini anlamak, ona karşı daha şefkatli ve daha esnek bir tutum geliştirmenin ilk adımıdır.